Poradnik
Księgowość Spółek

Pożyczka w spółce z o.o. – od udziałowca, zarządu i dla wspólnika. Odsetki bilansowe i podatkowe

Pożyczka to sposób na dofinansowanie spółki przez udziałowców, członków zarządu i inne osoby. Sprawdź, jak zawrzeć umowę pożyczki, kiedy zapłacić PCC i jak liczyć odsetki bilansowe i podatkowe.

27 października 2026

Pożyczka w spółce z o.o. – dofinansowanie spółki, odsetki bilansowe i podatkowe

Pożyczka to instrument finansowy, który daje możliwość dofinansowania działalności spółki przez udziałowców, członków zarządu oraz inne osoby fizyczne i prawne.

To jedno z najczęściej wybieranych rozwiązań, gdy spółka potrzebuje pieniędzy na start, na zakup sprzętu, na wypłatę wynagrodzeń w okresie przejściowym albo na sfinansowanie większego zlecenia.

Działa to także w drugą stronę – spółka również może udzielić pożyczki, np. wspólnikowi, członkowi zarządu, pracownikowi lub innej firmie.

W praktyce najwięcej pracy i najwięcej błędów dotyczy jednego tematu: obliczania odsetek bilansowych i podatkowych. Wyjaśniamy to krok po kroku.

Czym jest pożyczka w spółce?

Umowa pożyczki polega na tym, że pożyczkodawca przenosi na pożyczkobiorcę własność określonej kwoty pieniędzy, a pożyczkobiorca zobowiązuje się zwrócić tę samą kwotę – zwykle razem z odsetkami.

Dla spółki z o.o. pożyczka jest elastycznym źródłem finansowania. W przeciwieństwie do podwyższenia kapitału zakładowego nie wymaga zmiany umowy spółki ani wpisu do KRS, a pieniądze można zwrócić, gdy spółka zacznie zarabiać.

Kto może udzielić pożyczki spółce?

Spółka może pożyczyć pieniądze od:

  • udziałowca (wspólnika) – najczęstszy przypadek w małych spółkach,
  • członka zarządu,
  • innej osoby fizycznej, np. członka rodziny wspólnika lub inwestora prywatnego,
  • osoby prawnej – innej spółki, w tym spółki powiązanej kapitałowo,
  • banku lub instytucji pożyczkowej.

Pożyczka od udziałowca bywa wygodniejsza niż podwyższenie kapitału czy dopłaty, bo wspólnik może później odzyskać pieniądze wraz z odsetkami, bez wypłaty dywidendy.

Kiedy spółka udziela pożyczki?

Spółka z o.o. może także sama być pożyczkodawcą. Najczęściej pożycza pieniądze:

  • wspólnikowi,
  • członkowi zarządu,
  • pracownikowi,
  • spółce powiązanej lub kontrahentowi.

Pożyczka udzielona przez spółkę to dla niej przychód finansowy z odsetek, a dla pożyczkobiorcy – zobowiązanie do zwrotu. Warto pamiętać, że pieniądze spółki nie są pieniędzmi wspólnika. Wypłata środków bez umowy, bez odsetek i bez harmonogramu spłat to prosta droga do sporu z urzędem skarbowym.

Umowa pożyczki – o czym pamiętać?

Dobrze przygotowana umowa pożyczki powinna określać co najmniej:

  • strony umowy i osobę reprezentującą spółkę,
  • kwotę pożyczki i sposób wypłaty (najlepiej przelewem, także w transzach),
  • oprocentowanie i sposób naliczania odsetek,
  • terminy zapłaty odsetek – na bieżąco, przy spłacie albo przez kapitalizację,
  • termin i sposób spłaty kapitału,
  • zasady wcześniejszej spłaty.

Pożyczka z członkiem zarządu

Umowa pożyczki między spółką z o.o. a członkiem zarządu wymaga szczególnej uwagi. Co do zasady:

  • spółkę w umowie z członkiem zarządu reprezentuje rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników,
  • udzielenie pożyczki członkowi zarządu przez spółkę wymaga zgody zgromadzenia wspólników,
  • w spółce jednoosobowej, w której jedyny wspólnik jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu, umowa ze spółką wymaga formy aktu notarialnego.

Więcej o tym, za co odpowiada zarząd, przeczytasz w artykule Co zrobić po rejestracji spółki z o.o..

PCC od pożyczki

Umowa pożyczki co do zasady podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 0,5% kwoty pożyczki. Podatek płaci pożyczkobiorca w terminie 14 dni od zawarcia umowy.

Najważniejsze wyjątki:

  • pożyczka udzielona spółce kapitałowej przez jej wspólnika (udziałowca) jest zwolniona z PCC,
  • pożyczka udzielona przez spółkę będącą czynnym podatnikiem VAT jest zwykle usługą zwolnioną z VAT – wtedy umowa nie podlega PCC.

Pożyczka od członka zarządu, który nie jest wspólnikiem, albo od innej osoby fizycznej co do zasady nie korzysta ze zwolnienia dla wspólników – trzeba to sprawdzić przed podpisaniem umowy.

Odsetki od pożyczki – dlaczego to tak ważne?

Odsetki to najczęstsze źródło błędów przy pożyczkach w spółkach. Wynika to z tego, że w spółce z o.o. odsetki liczy się na dwa sposoby:

  • odsetki bilansowe – na potrzeby ksiąg rachunkowych i sprawozdania finansowego,
  • odsetki podatkowe – na potrzeby CIT.

Te kwoty w tym samym miesiącu bardzo często są różne. Dopiero w dniu zapłaty odsetek oba rachunki się spotykają.

Odsetki bilansowe (memoriałowe)

Ustawa o rachunkowości wymaga, aby koszty i przychody ujmować w okresie, którego dotyczą, niezależnie od dnia zapłaty. Dlatego odsetki bilansowe:

  • nalicza się za każdy dzień korzystania z pieniędzy – od salda pożyczki w danym dniu,
  • ujmuje się najpóźniej na dzień bilansowy, a w praktyce zwykle na koniec każdego miesiąca,
  • w spółce, która otrzymała pożyczkę, są kosztami finansowymi,
  • w spółce, która udzieliła pożyczki, są przychodami finansowymi.

Przy pożyczce wypłacanej w transzach i spłacanej w ratach saldo zmienia się wiele razy w roku – odsetki trzeba więc liczyć osobno dla każdego okresu.

Odsetki podatkowe (kasowe)

W CIT obowiązuje inna zasada:

  • odsetki od otrzymanej pożyczki są kosztem uzyskania przychodu dopiero w dniu zapłaty (lub kapitalizacji),
  • odsetki naliczone, ale niezapłacone, nie są kosztem podatkowym,
  • odsetki od udzielonej pożyczki są przychodem podatkowym w dniu ich otrzymania, a nie w dniu naliczenia.

Różnica między odsetkami bilansowymi a podatkowymi musi być prawidłowo uwzględniona w kalkulacji CIT i – w spółkach, które go ustalają – w podatku odroczonym.

Przykład

Wspólnik pożycza spółce 100 000 zł 1 marca, z oprocentowaniem 8% rocznie. Odsetki mają zostać zapłacone razem ze spłatą kapitału w przyszłym roku.

  • Bilansowo – na koniec każdego miesiąca spółka nalicza odsetki (np. za marzec ok. 657 zł) i ujmuje je w kosztach finansowych.
  • Podatkowo – w tym roku nie ma kosztu, bo odsetki nie zostały zapłacone. Koszt podatkowy powstanie dopiero w dniu ich zapłaty.

Jeżeli pożyczka ma kilka transz i częściowe spłaty, ręczne liczenie w arkuszu szybko staje się nieczytelne – a pomyłka przenosi się do deklaracji CIT i sprawozdania finansowego.

Policz odsetki od pożyczek automatycznie w Biurku Prezesa

Przygotowaliśmy narzędzie, które robi to za Ciebie. W module Pożyczki w Biurku Prezesa wpisujesz transze i spłaty, a system:

  • liczy odsetki bilansowe dzień po dniu i zestawia je na koniec każdego miesiąca,
  • wylicza odsetki podatkowe w dniu zapłaty – z rozliczeniem spłat od najstarszej transzy,
  • porównuje odsetki zapłacone z należnymi,
  • obsługuje pożyczki otrzymane przez spółkę i udzielone przez spółkę – od udziałowców, podmiotów powiązanych i pozostałych,
  • przygotowuje umowę pożyczki z danymi spółki pobranymi z KRS,
  • udostępnia harmonogram i wyliczenia księgowej – bez wysyłania arkuszy mailem.

Sprawdź narzędzie do obliczania pożyczek w Biurku Prezesa →

Pożyczka od udziałowca a podatki

Przy pożyczkach od wspólników trzeba pamiętać także o:

  • podatku od odsetek wypłacanych osobie fizycznej – spółka jako płatnik pobiera zryczałtowany podatek 19% od odsetek wypłacanych wspólnikowi lub członkowi zarządu i wpłaca go do urzędu skarbowego,
  • rynkowym oprocentowaniu – udziałowiec posiadający co najmniej 25% udziałów jest podmiotem powiązanym, więc warunki pożyczki powinny odpowiadać warunkom rynkowym (ceny transferowe),
  • limicie kosztów finansowania dłużnego – nadwyżka kosztów odsetek ponad 3 mln zł lub 30% podatkowej EBITDA nie jest kosztem podatkowym,
  • estońskim CIT – pożyczki udzielane przez spółkę wspólnikom wymagają szczególnej ostrożności, bo mogą zostać uznane za ukryty zysk.

Pożyczka nieoprocentowana

Pożyczka bez odsetek jest możliwa, ale ma skutki podatkowe. Jeżeli spółka otrzymuje nieoprocentowaną pożyczkę od wspólnika, co do zasady nie powstaje u niej przychód z nieodpłatnego świadczenia, ale przy podmiotach powiązanych trzeba ocenić warunki rynkowe. Jeżeli to spółka udziela nieoprocentowanej pożyczki wspólnikowi, ryzyko podatkowe jest większe – warto to omówić z księgową przed zawarciem umowy.

Jak księgować pożyczkę w spółce?

W pełnej księgowości pożyczka wymaga prowadzenia osobnych rozrachunków:

  • wypłata transzy i spłata kapitału – na koncie rozrachunków z tytułu pożyczki,
  • odsetki naliczone na koniec miesiąca – w kosztach lub przychodach finansowych,
  • zapłata odsetek – rozliczenie naliczonych odsetek i ujęcie ich jako kosztu lub przychodu podatkowego.

Dzięki temu w każdej chwili widać saldo pożyczki, naliczone odsetki i kwoty, które wpływają na CIT. Jeśli zastanawiasz się, ile kosztuje obsługa takiej spółki, zajrzyj do artykułu Ile kosztuje księgowość spółki z o.o.?.

FAQ – pożyczka w spółce z o.o.

Czy wspólnik może pożyczyć pieniądze swojej spółce?

Tak. Pożyczka od wspólnika to jeden z najprostszych sposobów dofinansowania spółki z o.o. Umowa powinna mieć formę pisemną, a pieniądze najlepiej przekazać przelewem.

Czy pożyczka od wspólnika podlega PCC?

Nie. Pożyczka udzielona spółce kapitałowej przez jej wspólnika jest zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych.

Czy spółka może udzielić pożyczki członkowi zarządu?

Tak, ale co do zasady wymaga to zgody zgromadzenia wspólników, a spółkę w takiej umowie reprezentuje rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany uchwałą wspólników.

Kiedy odsetki od pożyczki są kosztem podatkowym?

W dniu zapłaty lub kapitalizacji. Odsetki naliczone, ale niezapłacone, są kosztem bilansowym, ale nie są kosztem uzyskania przychodu.

Czym różnią się odsetki bilansowe od podatkowych?

Odsetki bilansowe nalicza się za okres korzystania z pieniędzy (zasada memoriału) i są księgowane w ostatnim dniu każdego okresu księgowego (miesięcznie lub kwartalnie wg ustaleń w polityce rachunkowości), a odsetki podatkowe rozpoznaje się w momencie zapłaty (zasada kasowa). Do ich wyliczania możesz użyć modułu Pożyczki w Biurku Prezesa.

Czy pożyczka może być nieoprocentowana?

Tak, ale przy podmiotach powiązanych i przy pożyczkach udzielanych przez spółkę wspólnikom trzeba ocenić skutki podatkowe. Bezpieczniej ustalić oprocentowanie rynkowe.

Masz pytania?

Skontaktuj się z nami — chętnie odpowiemy na Twoje pytania.

Rekomendowane narzędzie do kalkulacji odsetek od pożyczki